“Gồ ghề” con đường phục hồi kinh tế

Tăng trưởng tín dụng tính đến cuối tháng 8 mới đạt 4%

(ĐTCK) Con số hơn 4% tăng trưởng tín dụng tính đến cuối tháng 8 vừa được Ngân hàng Nhà nước công bố cho thấy tình trạng nghẽn cầu tín dụng và qua đó thể hiện bức tranh kém lạc quan của toàn nền kinh tế trong tiêu dùng, đầu tư, sản xuất…


Những báo cáo kinh tế vĩ mô vừa được một số tổ chức nước ngoài vừa công bố cũng góp thêm tiếng nói cảnh báo câu chuyện này.
Ernst & Young vừa công bố ấn phẩm “Dự báo triển vọng tại các thị trường tăng trưởng nhanh” (EY Rapid-Growth Markets Forecast) quý II/2014, nhằm đưa ra những đánh giá tổng thể về môi trường kinh doanh, tình hình phát triển của 25 nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ (RGMs), trong đó có Việt Nam.
Theo đó, đối với thị trường Việt Nam, trái ngược với dự báo lạc quan hồi quý I/2014, kết quả báo cáo lần này tỏ ra khá thận trọng, trong bối cảnh triển vọng thương mại châu Á kém khả quan, cùng với đó là những diễn biến phức tạp trên biển đảo trong những tháng vừa qua khiến tổ chức này tỏ ra thận trọng hơn với những dự báo của mình.
Kết quả, Ernst & Young đã giảm dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2015 từ 6,4% trong bản báo cáo hồi tháng 2/2014, xuống còn 6,0%. Tuy nhiên, trong trung hạn, tăng trưởng được kỳ vọng sẽ bật trở lại mức 6 - 7%/năm trong giai đoạn 2016 - 2017, nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài khẳng định vị thế lớn hơn và hoạt động xuất khẩu tiếp tục được đẩy mạnh.
Đồng thời, Ernst & Young nhận định, quan hệ kinh tế - chính trị giữa Việt Nam và cường quốc hàng đầu thế giới là Mỹ sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Trong nỗ lực của Chính phủ Việt Nam sớm đi đến ký kết Hiệp định hợp tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì quan hệ ấm lên với Mỹ được thị trường đánh giá là cơ hội lớn để thúc đẩy triển vọng thương mại.
Bên cạnh đó, theo Ernst & Young, lạm phát của Việt Nam đã đi xuống mạnh từ mức 6,6% của năm ngoái. Xu hướng lạm phát giảm dần trong giai đoạn 2014 - 2018 sẽ được củng cố bằng thặng dư cán cân thanh toán đối ngoại (cùng với đó sẽ từng bước giảm giá đồng tiền của Việt Nam).
“Tuy nhiên, trong ngắn hạn, các chỉ số đánh giá rủi ro của Việt Nam đều đang ở mức trung bình hoặc cao. Vì vậy, tình hình kinh tế Việt Nam cần được theo dõi và chú ý đặc biệt. Trong đó, tài sản vãng lai, nợ nước ngoài, lạm phát, dao động tỷ giá ở mức rủi ro trung bình; nợ chính phủ, tăng trưởng tín dụng so với GDP, bảo lãnh nhập khẩu, ở mức đáng báo động”, Báo cáo của Ernst & Young khuyến nghị.
Chính vì những lực cản này, quá trình hồi phục nền kinh tế đang khá ì ạch. Báo cáo kinh tế vĩ mô, triển vọng thị trường Việt Nam của HSBC vừa công bố ngày hôm qua (4/9) nhận định, Việt Nam đang đi trên làn đường tốc độ chậm trong quá trình hồi phục kinh tế. Sau giai đoạn tăng trưởng khá vững chắc từ tháng 9/2013, chỉ số nhà quản trị mua hàng ngành sản xuất HSBC (HSBC PMI) giảm đáng kể trong tháng 8 xuống mức 50,3. HSBC cho rằng, hoạt động sản xuất trong tháng 9 sẽ tiếp tục ảm đạm do hàng tồn kho còn cao và các đơn hàng ít. Chỉ số lạm phát toàn phần tiếp tục giảm thêm xuống mức 4,3% so với cùng kỳ năm ngoái do nhu cầu nội địa yếu. Trừ thực phẩm, áp lực về giá khá thấp và lạm phát cơ bản giảm xuống còn 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 8, từ mức 5,1% của tháng 7.
Bà Trinh Nguyen, Chuyên viên kinh tế HSBC nói: “Hoạt động sản xuất dự kiến chậm lại khi số lượng đơn đặt hàng mới giảm ở cả trong và ngoài nước. Tình trạng tăng hàng tồn kho và giảm số lượng đơn đặt hàng mới khiến sản lượng vẫn có nguy cơ bị kìm hãm trong tháng 9. Chúng tôi kỳ vọng sản lượng sẽ bật tăng trở lại vào quý IV khi nhu cầu tăng lên dịp cuối năm”.
Để kích cầu sản xuất, tiêu dùng, Chính phủ trên thực tế đã và đang đưa ra những biện pháp hỗ trợ trực tiếp cho DN từ thuế quan. Cụ thể, thuế suất thuế thu nhập DN được cắt giảm để hỗ trợ các DN và thu hút vốn đầu tư FDI vào sản xuất, đặc biệt là với các công ty công nghệ cao. Trong tháng 1/2014, thuế suất đã giảm xuống còn 22% từ mức 25% và đến năm 2016, sẽ được giảm xuống mức 20%. Các DN có vốn đầu tư nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực và vùng ưu tiên còn được hưởng mức thuế nhiều ưu đãi hơn nữa.
Tuy nhiên, Báo cáo của HSBC nhận định: “Các ưu đãi về thuế cộng với tốc độ tăng trưởng GDP chậm có nguy cơ làm gia tăng mối quan ngại về ngân sách của Việt Nam. Năm 2013, thâm hụt ngân sách đã tăng lên 5,5% GDP từ mức 5,4% trong năm 2012. Mối quan ngại không nằm ở báo cáo thâm hụt ngân sách của Chính phủ mà ở sự thiếu minh bạch về nợ công dẫn đến nhiều ước lượng về nợ công khác nhau”.
Ở khía cạnh tích cực, báo cáo của Ernst & Young cho rằng, nhờ vào những động thái liên tục tác động vào thặng dư tài khoản vãng lai từ năm 2011 và cân bằng ảnh hưởng đến đồng phục tiền và lạm phát, Việt Nam đã giảm xuống từ vị trí thứ 4 trong các nền kinh tế có rủi ro cao nhất ở ấn phẩm tháng 2 xuống vị trí thứ 11 trong ấn phẩm này.
Trong khi đó, Báo cáo Năng lực cạnh tranh toàn cầu (Global Competitiveness Report) năm 2014 vừa được Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố cho biết, vị trí mới của Việt Nam trên bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh toàn cầu đã tăng 2 bậc, ở mức 68/144 nền kinh tế được xem xét. Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ 6, sau Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Philippines.
Các yếu tố được cho là có cải thiện tại Việt Nam gồm: kinh tế vĩ mô (hạng 75), các tổ chức công (85), bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (104), độ hiệu quả của thị trường (91), chống tham nhũng (109), cơ sở hạ tầng - năng lượng (81), quy mô thị trường (34), thị trường lao động (49) và trình độ công nghệ (99).
Điều tích cực nữa là đa số các nhà đầu tư nước ngoài vẫn tỏ ra khá tin tưởng vào triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam. Ông Keith Pogson, Phó tổng giám đốc Phụ trách Dịch vụ tài chính, Ernst & Young Hong Kong chia sẻ: “Khi chúng tôi đặt câu hỏi với các nhà đầu tư nước ngoài về việc liệu họ có bán các khoản đầu tư tại Việt Nam trong bối cảnh khó khăn như hiện nay hay không thì câu trả lời của họ đều là không. Một phần vì trước khi quyết định đầu tư, họ đã cân nhắc rất kỹ, phần khác đặt niềm tin vào tiềm năng thị trường trong tương lai”.
Hồng Dung



Các bài khác cùng chuyên mục: